ಭರà³?ತೃಹರಿಯ ಸà³?ಭಾಷಿತತà³?ರಿಶತಿ – ಒಂದà³? ಅವಲೋಕನ

ಇನ�ನ� ದಂತಕಥೆಯೊಂದರ ಪ�ರಕಾರ ಹೇಳ�ವ�ದಾದರೆ, ರಾಜ ವಿಕ�ರಮಾದಿತ�ಯನ ಸಹೋದರನಾಗಿದ�ದ ಈತ ಸಂಸಾರದಿಂದ ಸನ�ಯಾಸಕ�ಕೂ, ಸನ�ಯಾಸದಿಂದ ಸಂಸಾರಕ�ಕೂ �ಳ� ಬಾರಿ ತೊನೆದಾಡಿದ�ದನೆಂದೂ ಹೇಳಲಾಗ�ತ�ತದೆ. ಆದರೆ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ�ಲಿ ವಿಕ�ರಮಾದಿತ�ಯ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಹಲವಾರ� ರಾಜರ� ಇರ�ವ�ದೂ, ಮತ�ತ� ಅದರಲ�ಲೂ ಅನೇಕರ ಕಾಲ ಸರಿಯಾಗಿ ತಿಳಿಯದೇ ಇರ�ವ�ದರಿಂದಲೂ ಇವನ ಕಾಲನಿರ�ಣಯಕ�ಕೆ ಹೆಚ�ಚಿನ ಸಹಾಯವೇನೂ ಆಗಿಲ�ಲ. ಇದೇನೇ ಇರಲಿ, ಒಟ�ಟಿನಲ�ಲಿ ಇವನಿಗೆ ಜೀವನದ ಪೂರ�ಣಾನ�ಭವ ದೊರೆತಿದ�ದಿರಬೇಕ� ಎಂಬ�ದರಲ�ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ�ಲ. ಇವನ ಸ�ಭಾಷಿತ ತ�ರಿಶತಿಯಲ�ಲಿ ನೂರ� ನೂರ� ಶ�ಲೋಕಗಳ ಮೂರ� ಭಾಗಗಳಿವೆ. ನೀತಿಶತಕ, ಶೃಂಗಾರಶತಕ ಮತ�ತ� ವೈರಾಗ�ಯಶತಕ ಎಂಬೀ ಮೂರ� ಭಾಗಗಳಲ�ಲಿ ಆಯಾ ವಿಷಯಾನ�ಸಾರ ಸ�ಭಾಷಿತಗಳನ�ನ� ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ�ಲಿ ನೀತಿಶತಕ ಬಹಳವೇ ಪ�ರಖ�ಯಾತಿಯಾದದ�ದ�. ಈ ಸ�ಭಾಷಿತತ�ರಿಶತಿ ಹಲವ� ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಆನ�ವಾದವೂ ಆಗಿದೆ.

ಭರ�ತೃಹರಿಯ ಜೀವನದ ಬಗೆಗಿನ ದಂತಕತೆಗಳ ಬಗ�ಗೆ ಹೇಳ�ತ�ತ, ಅದಕ�ಕಿಂತಲೂ ಮ�ಖ�ಯವಾಗಿ ಅವನ ಕೆಲವ� ಸ�ಭಾಷಿತಗಳನ�ನ� ಕನ�ನಡಿಕರಿಸಿ ಒಂದ� ಸ�ಂದರ ಪ�ರಬಂಧವನ�ನ� ಬರೆದಿದ�ದಾರೆ, ಹಂಸಾನಂದಿಯವರ�.